„Wiedza i Umiejętności” - tom 11 (31) 2008
Ireneusz Celary
Wpływ środków społecznego przekazu na kształtowanie opinii publicznej. Refleksja teologiczno-pastoralna
Wskazywanie, iż współczesne media wywierają decydującą rolę w rozwoju społecznym wydaje się dziś oczywistością. Nie zawsze jednak rozpatruje się w pełni obiektywnie pozytywne i negatywne skutki owego wpływu. Samo społeczeństwo jest też na tyle złożone, iż przekaz medialny o tej samej treści rozmaicie odbierany jest przez poszczególne części składowe owego społeczeństwa.
Rzeczą ciekawą jest pochylenie się nad problemem oceny mediów przez Magisterium Kościoła. Wbrew rozpowszechnionej opinii, badania wpływu środków masowego komunikowania na rozwój społeczeństwa trwają od dawna, choć w istocie to Sobór Watykański II a w ślad za tym nauki kolejnych papieży wyznaczają etapy ich rozszerzania i pogłębiania. Nauka Kościoła jest w tej mierze jednoznaczna – traktuje mass media jako ważnego i wartościowego partnera w dziele ewangelizacji społeczeństwa i rozwiązywaniu węzłowych zagadnień współczesności.
Antonina Grybosiowa
Czy społeczeństwo polskie jest obywatelskie?
Stawianie kwestii w ujęciu tytułu sugerować może kierunek politologiczny nadany rozważaniom, tak jednak nie jest. W istocie przedmiotem jest tu poszukiwanie i porównywanie kontekstów słowa obywatelski w szerszym, niż życie polityczne, obszarze. Pomocnym wydaje się odwołanie do innych kręgów kulturowych, w których obywatelskość posiada wiele bogatych znaczeń, w polskiej codzienności klasyfikowanej w przestrzeniach wizerunku osobowego, wychowania, a nawet w sferze uczuć i doznań.
W tym kontekście warto wskazać na funkcjonowanie ogółu pojęć nawiązujących do postaw obywatelskich w polskich mediach. Nawet powierzchowna analiza pozwala dostrzec tu ciasne, w mikroskali stosowane i często niewłaściwe odnoszone pojęcie obywatelskości i obywatelskich postaw.
Stanisław Michalczyk
O społecznych funkcjach mediów. Zagadnienia teoretyczne
Media jako element komunikacji masowej wywierają decydujący wpływ na kształtowanie opinii społecznych a idąc dalej – także na funkcjonowanie społeczeństwa jako całości. Odwołując się do swoich zadań i efektów działania, silnie zakorzenionych
w praktyce, media wymykają się po części ujęciom teoretycznym. Tymczasem dla badań nad nimi i ocen związanych z ich oddziaływaniem społecznym, ujęcie teoretyczne jest nie tylko istotne, ale i niezbędne.
Badania nad teorią mediów mają długą tradycję. Klasyczna koncepcja Laswella rozwijana i uzupełniana przez Wrighta i McQuaila w chwili obecnej nie obejmuje wszystkich ich funkcji. W ważnym obszarze integracji społecznej rola i znaczenie mediów stanowią istotny element teoretycznych rozważań. Model Wilfireida Schulza inspiruje tu szereg koncepcji koncentrujących się wokół integracji mediów a w ślad za tym ujednolicenia
i standaryzacji ich oferty programowej.
Zbigniew Oniszczuk
Teoria systemu medialnego. Wybrane zagadnienia
Pojęcie systemu medialnego funkcjonuje przede wszystkim w przestrzeni badań naukowych. Dominują trzy zasadnicze podejścia: politologiczne, rynkowe i strukturalne. Tymczasem warty odnotowania jest nieustannie rosnący wpływ globalizacji tak na same media, jak i na systemy, w jakich funkcjonują.
Cztery zasadnicze czynniki: digitalizacja informacji i innych danych, kompresja nośników, interaktywność, wreszcie konwergencja mediów pozostają w wyraźnym związku z globalizacją pojmowaną zarówno jako intensywność wielokierunkowego wymieniania danych, jak i przekraczania granic państwowych przez rozbudowujące swoje struktury ponadnarodowe koncerny medialne. W swej działalności preferują one bądź metodę fuzji, bądź też budowy diagonalnych i wertykalnych struktur rozszerzających i tak już znaczącą bazę ekonomiczną poszczególnych przedsięwzięć. To najbardziej istotne czynniki warunkujące powstanie i egzystencję systemów medialnych o globalnym znaczeniu i zasięgu.
Weronika Świerczyńska-Głownia
Telewizja mobilna. Szanse rozwoju i wyzwania dla nowego sektora
Telefonia komórkowa, niezmiernie w Polsce popularna, znajduje się w fazie intensywnego rozwoju własnych możliwości technicznych, co bezpośrednio wpływa na partycypowanie konsumenta w coraz to nowym pakiecie usług. W nieodległej przyszłości w sieci telefonii komórkowej zagości telewizja mobilna, co skłania do podjęcia rozważań na temat aspektów organizacyjnych i prawnych jej emitowania.
Wobec potencjalnych możliwości telewizji mobilnej pod uwagę brać należy takie elementy dystrybucji jak: zasięg, dostęp do sektorowego asortymentu usług, wreszcie źródła finansowania. Istotnym elementem prognozowania przyszłości telewizji mobilnej jest też fakt jej funkcjonowania niezależnie od granic państwowych, w ramach struktur ponadnarodowych, takich jak choćby Unia Europejska.
Krzysztof Kozieł
Komunikacja interpersonalna w procesie negocjacji – wybrane zagadnienia teoretyczne
Komunikacja interpersonalna stanowi niezbędny element negocjacji. Wzajemne poznanie stanowisk i poglądów w danej kwestii prowadzić powinno do osiągnięcia konsensusu. Jest on możliwy także i wtedy, gdy pomiędzy negocjującymi występują znaczne różnice kulturowe. W istocie decydują elementy wypowiedzi kształtujące jej kształt
i charakter: zwięzłość i jasność przekazu, odpowiedni dobór słów i komunikatywność ich połączeń, unikanie uproszczeń, modyfikowanie tonu głosu pauzowanie i pointowanie wypowiedzi.
Negocjacje nie mogą się zasadzać na wysyłaniu niezrozumiałych czy wręcz fałszywych sygnałów odnoszących się do woli porozumienia. Nawet w gronie negocjatorów reprezentujących różne kręgi kulturowe otwartość i czytelność przekazywanych komunikatów stanowi podstawę porozumienia.
Ewa Małgorzata Cenker
Znaczenie public relations w kreowaniu wizerunku polityka i partii politycznej
Polityczne public realtions koncentruje się na zarządzaniu wizerunkiem i zarządzaniu informacją. Zarządzanie wizerunkiem, czyli jego kształtowanie, utrzymanie bądź zmiana, to jedno z zasadniczych zadań PR, służą temu złożone techniki zarządzania informacją. Celem jest wypromowanie polityka a następnie utrzymanie i umocnienie jego pozycji na rynku politycznym.
Zarządzanie informacją ma w wyścigu po sukces polityczny decydujące znaczenie, przy czym odpowiednie dozowanie informacji w czasie kampanii wyborczych w decydujący sposób decyduje o ich skuteczności. Zarządzanie informacją wiąże się z przede wszystkim z manipulacją przepływu informacji od polityka do sfery publicznej.
Należy być świadomym jakie rodzaju techniki są wykorzystywane celem oddziaływania na decyzje wyborców z jednoczesnym zachowaniem dystansu do gorączki przedwyborczej i do politycznej reklamy. Przede wszystkim jednak warto zatem dostrzec w polityce drogę do równowagi i stabilizacji naszego kraju.
Arkadiusz Wąsiński
Wartość pedagogiczna zasady recentywizmu w procesie kształtowania postawy odpowiedzialnej autoedukacji ucznia w realiach polskiej szkoły
Przekonanie o powiększającym się dystansie pomiędzy oczekiwaniami uczniów a możliwościami edukacyjnymi szkoły staje się coraz bardziej powszechne. Zarówno program, jak i metody nauczania nie są dostosowane do potrzeb młodzieży. Brak motywacji dla pogłębiania wiedzy pozostaje w proporcji z niemożnością jej przekazania w stopniu i zakresie satysfakcjonującym pedagogów i uczących się.
Nie wszystkie stosowane obecnie metody są złe; dla ich akceptacji i zastosowania niezbędne wydaje się jednak przyjęcie zasady edukacji a recentiori akceptującej w swojej istocie wychowanie dla teraźniejszości. Wobec kierunków postrzegania edukacji, jakie wskazuje model wytworzony przez Eduardo de Bono, rola i powinnością nauczyciela staje się otwieranie na konteksty wyznaczane możliwością praktycznego, dla chwili obecnej kształcenia. W swojej istocie jest to postawa odrzucająca matryce kształcenia i nakłaniająca ku autokreacji.
Marek Chyliński
Jakie prawo prasowe?
O konieczności nowelizacji prawa prasowego w Polsce mówią wszystkie środowiska, i to od dawna. O ile jednak potrzeba zmian pozostaje poza dyskusją, to już ich kształt i ostateczny efekt budzą określone kontrowersje.
Propozycje zmian ustawowych przygotowywanych przez środowiska związane z mediami, jak i mające rodowód formacji politycznej wychodząc ze zbliżonych pozycji, podobnymi środkami pragną osiągnąć zgoła odmienne efekty. O ile wszyscy pragną „dekomunizować” ustawodawstwo, o tyle kwestie takie, jak choćby odpowiedzialność cywilno – prawna dziennikarzy w poszczególnych projektach różni się diametralnie.
Porównanie lansowanych zmian w dziedzinie prawa prasowego nie tylko wydobywa podobieństwa, mnogość wariantów rozwiązania tej samej kwestii, ale i pozwala na ukazanie tych obszarów, w których wszystkie poddane analizie propozycje nie przynoszą niczego nowego, a w niektórych partiach – w porównaniu z rozwiązaniami prawnymi stosowanymi w innych państwach – stanowić mogą krok wstecz.
Marian Gierula
Badania polskiej współczesnej prasy lokalnej: kierunki rozwoju, bariery
Prasa lokalna to pojęcie znane i stosowane zarówno w języku potocznym, jak i
w publicystyce naukowej od lat. Tymczasem definicja prasy lokalnej nie jest i nie może być jednoznaczna. Pod uwagę brać trzeba szereg kryteriów, przede wszystkim nakład, zasięg oddziaływania a także społeczną bazę odbiorców.
Aktualnie stan badań nad zagadnieniem prasy lokalnej odzwierciedla powszechne trendy medioznawstwa. Wiele uwagi poświęca się aspektom ekonomicznym funkcjonowania prasy a obok tego statusowi dziennikarza, jego odpowiedzialności za słowo, wreszcie powiązaniom prasy z lokalną władzą. Badania te siłą rzeczy mają charakter ogólny i nie sięgają w głąb zagadnień takich, jak choćby struktura redakcji mediów regionalnych i ich dywersyfikacja ze względu na status wydawcy. W tym kontekście istotnym i wartym dalszych szczegółowych badań wydaje się prasa samorządowa i jej wpływ na lokalne środowisko jako propagatora i komentatora poczynań samorządowców z określonego terenu. |